W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności albo temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać również warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają najmniejsze elementy, które łatwo przeoczyć.
Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem lub pojawienie się wilgoci w miejscach, w których wcześniej jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju usterki, niemniej jednak może wskazywać na potrzebę dokładniejszej sprawdzeniu. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy oraz kontrolę elementów eksploatacyjnych w zgodzie z dokumentacją techniczną. Warto w dodatku uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko i wyłącznie czas, jaki upłynął od poprzedniej kontroli. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych ustaleniach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą również liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane podczas kolejnych testom informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.
Na stan techniczny sprężarki wpływa sporo elementów, które nie za każdym razem są bezpośrednio związane z mechanizmem sprężającym. Duże znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i przerabiać warunki pracy urządzenia. Istotne pozostają też chłodzenie a także odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej w trakcie sprężania i ochładzania powietrza. Jeśli wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymogami instalacji, może akumulować się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej powinno się kontrolować jego poziom, stan oraz ewentualne ślady wycieków. Warto również zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie należy jednak od razu przypisywać każdego objawu konkretnej awarii. Podobne symptomy mogą posiadać kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia realizowane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymogów producenta a także warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu sprawdzeniu należy także uwzględnić dostęp do części i możliwość wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach niezbędne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, aby ograniczyć wpływ postoju na realizowane zadania.
Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, wymiany zużytych części lub bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona ustaleniem źródła kłopotu, ponieważ objawy widoczne w trakcie pracy nie zawsze wskazują na uszkodzony detal. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w relacji do aktualnego zapotrzebowania. Jeżeli już silnik pobiera zatemej energii niż zwykle, powinno się sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do zamiany przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac oraz testuje, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W przypadku części mechanicznych znaczenie mają w głównej mierze luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń oraz ustawień sterownika. Po zrobieniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnych warunkach obciążenia, jeżeli przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Istotne jest również porównanie uzyskanych rezultatów z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie oznacza jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały usunięte. Dlatego dokumentowanie zaprojektowanych czynności i wyników pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.
W przypadku starszych urządzeń, których dobrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym rozwiązaniem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg zależy od rodzaju konstrukcji a także stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, przepływ zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy detal nadaje się natomiast do odnowienia. Jeżeli występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia albo zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części albo całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie wyłącznie wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres dalszej eksploatacji oraz konsekwencje przestoju. Znaczenie moraz przystępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga testom zgodnej z charakterem wytworzonych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień a także zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeżeli warunki pracy zmieniają się w zależności od pory dnia lub obciążenia produkcji, pomiary warto prześledzić w porównaniu do tych różnic. Daje możliwość to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem problemu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.
Więcej informacji: ziębnicze osuszacze powietrza.